RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA HUDUDIY AXBOROT-KUTUBXONA MARKAZLARIGA SMART-TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI (QOROVULBOZOR TUMANI AKM MISOLIDA)
pdf (Uzbek)

Keywords

Smart-kutubxona, Sun’iy intellekt (AI), raqamli transformatsiya, kognitiv jalb qilish, gamifikatsiya, Qorovulbozor, axborot-bibliografiya xizmati, infratuzilma.

Abstract

Ushbu fundamental ilmiy maqolada an’anaviy hududiy kutubxona tizimini Toʻrtinchi sanoat inqilobi (Sanoat 4.0) talablariga mos ravishda "Smart-kutubxona" (Aqlli kutubxona) ekotizimiga o‘tkazishning konseptual, falsafiy va texnologik asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqot obyekti sifatida Qorovulbozor tuman axborot-kutubxona markazining (AKM) 47 084 ta resurs fondi va 6 300 nafar faol foydalanuvchisi doirasidagi empirik ko‘rsatkichlari chuqur tahlil qilingan. Maqolada raqamli transformatsiya davrida kitobxonlar ehtiyojini qondirish va ularni jalb qilish darajasini oshirish uchun uchta inqilobiy model: Sun’iy intellektga asoslangan shaxsiylashtirilgan tavsiya tizimlari (AI-Driven Recommendations), ta’lim jarayonlarini o‘yinlashtirish (Gamification) hamda tarixiy-urbanistik kontekstda "QR-Sardoba" gibrid kutubxona loyihasini joriy etish strategiyalari ilmiy va amaliy jihatdan isbotlab berilgan. Mazkur tizimlar kitob fondi samaradorligini sezilarli darajada oshirishga xizmat qiladi.

pdf (Uzbek)

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-iyundagi "O‘zbekiston Respublikasi aholisiga axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatishni yanada takomillashtirish to‘g‘risida"gi PQ-4354-sonli Qarori.

Ganiyeva, M. (2021). Kutubxona faoliyatini innovatsion rivojlantirish va raqamlashtirish istiqbollari. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti.

Yo‘ldoshev, A., & Karimov, S. (2023). Hududiy axborot-kutubxona markazlarida mutolaa madaniyatini shakllantirish muammolari. Infolib: Axborot-kutubxona jurnali, 12(2), 45-51.

Mahmudov, R. (2022). Zamonaviy kutubxonashunoslik va axborot texnologiyalari. Toshkent: O‘qituvchi.

Clarivate Report. (2025). The Pulse of the Library: AI and Digital Transformation. Academic Press.

IFLA Headquarters. (2024). Guidelines for Public Library Service and Regional Development. The Hague.

Qorovulbozor tuman axborot-kutubxona markazining yillik ichki statistik hisobotlari va axborot-bibliografiya xizmati ma’lumotlari.