NOVA: Global Scientific Research - Bu ilmiy hamkorlikni barcha sohalarda rivojlantiruvchi ko'p yo'nalishli jurnal. U tabiiy fanlar, muhandislik, ijtimoiy fanlar, barqarorlik, raqamli texnologiyalar va boshqalar bo'yicha innovatsion tadqiqotlarni nashr etadi. Jurnal, fanlararo tadqiqotlarni rag'batlantirib, global miqyosdagi murakkab muammolarni ilmiy dalillarga asoslangan yechimlar orqali hal qilishni maqsad qiladi.
BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH TA’LIM O‘QITUVCHILARINING IJODIY TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISHNING INNOVATSION-PEDAGOGIK TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarining ijodiy tafakkurini rivojlantirishning nazariy va amaliy asoslari, innovatsion-pedagogik yondashuvlar hamda zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, kreativ fikrlashni rivojlantirishda kompetensiyaviy yondashuv, raqamli ta’lim muhiti, loyiha metodi, muammoli ta’lim va sun’iy intellekt imkoniyatlaridan foydalanish bo‘yicha ilmiy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
boshlang‘ich ta’lim, bo‘lajak o‘qituvchi, kreativlik, ijodiy tafakkur, innovatsion pedagogika, kompetensiya, STEAM ta’limi, loyiha metodi, muammoli ta’lim, raqamli pedagogika, sun’iy intellekt, pedagogik texnologiyalar.
THE PEDAGOGICAL EFFECTIVENESS OF THE HISTORICAL AND CULTURAL APPROACH IN FRENCH LANGUAGE EDUCATION
This article examines the pedagogical potential and educational effectiveness of applying a historical and cultural approach to French language teaching. It argues that learning a foreign language involves more than acquiring grammatical rules, vocabulary, and speech skills; learners also need to understand the history, culture, values, social life, and worldview of the people who speak the language. The article highlights the role of historical and cultural materials related to Gaul and the Roman period, the Middle Ages, the Renaissance, the French Revolution, the development of the French Republic, French literature and art, and the modern Francophone world in developing learners’ communicative, linguocultural, and intercultural competence. Particular attention is given to the use of historical texts, biographies, documents, discussions, projects, presentations, and multimedia resources in French lessons. The article shows that integrating historical and cultural content into language teaching can increase learners’ interest in French, improve their understanding of language units in context, and encourage a more informed and respectful attitude toward another culture. The study concludes that integrating history and language education can provide a meaningful and effective approach to contemporary foreign-language teaching.
French language, historical and cultural approach, foreign language education, pedagogical effectiveness, intercultural competence, communicative competence, linguocultural studies, historical materials, interdisciplinary integration, Francophonie.
ОПТИМИЗАЦИЯ ЭНЕРГОЭФФЕКТИВНОСТИ VRF-СИСТЕМ В УНИКАЛЬНЫХ ЗДАНИЯХ
В статье рассматриваются вопросы повышения энергоэффективности систем с переменным расходом хладагента (VRF/VRV) при их интеграции в уникальные архитектурные объекты — высотные комплексы, исторические реконструируемые здания, музеи и сооружения со сложной геометрией фасадов. Проанализированы ключевые термодинамические ограничения, проблемы потери производительности при значительных эквивалентных длинах трасс и перепадах высот, а также эффективность применения рекуперации тепла (3-трубные системы). Предложены математические модели оценки сезонов и методы интеллектуального управления на базе искусственного интеллекта и интеграции с BMS.
VRF-системы, энергоэффективность, уникальные здания, рекуперация тепла, коэффициент EER/COP, интеграция с BMS, холодильный цикл, инверторный компрессор.
DOOMSCROLLINING FENOMENINING PSIXOLOGIK OQIBATLARI
Ushbu maqolada zamonaviy raqamli muhitda keng tarqalib borayotgan doomscrolling fenomeni va uning inson psixikasiga ta‘siri tahlil qilinadi. Doomscrolling — salbiy va tashvishli yangiliklarni internet hamda ijtimoiy tarmoqlarda uzluksiz kuzatish odati bo‘lib, u shaxsning ruhiy holatiga sezilarli ta‘sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda ushbu hodisaning yuzaga kelish omillari, jumladan, miyaning salbiy axborotga moyilligi, ijtimoiy tarmoqlar algoritmlarining ta‘siri va axborotga qaramlik mexanizmlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, doomscrollingning xavotir, stress, depressiv holatlar, uyqu buzilishlari, diqqat va xotira pasayishi kabi psixologik oqibatlari yoritiladi. Maqola yakunida mazkur muammoning oldini olish hamda raqamli axborot iste‘molini sog‘lom tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
Doomscrolling, internetga qaramlik, ijtimoiy tarmoqlar, psixologik ta’sir, stress, xavotir, o‘quvchilar, media savodxonlik.
SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING O‘ZBEKISTON IQTISODIY RIVOJLANISHIGA TA’SIRI VA UNI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining zamonaviy iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni, ularning O‘zbekiston iqtisodiyotiga ta’siri hamda mamlakatda sun’iy intellektni keng joriy etish istiqbollari tahlil qilingan. Tadqiqotda sun’iy intellektning mehnat unumdorligini oshirish, ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, davlat boshqaruvi samaradorligini kuchaytirish, bank-moliya tizimini takomillashtirish va kichik biznes subyektlari faoliyatini rivojlantirishdagi iqtisodiy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasi hamda O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan raqamli transformatsiya jarayonlari o‘zaro qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot davomida qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv, statistik tahlil, induksiya va deduksiya, SWOT tahlili hamda iqtisodiy prognozlash usullaridan foydalanildi. Maqolada O‘zbekistonda sun'iy intellektni joriy etish jarayonida uchrayotgan asosiy muammolar, jumladan, malakali kadrlar yetishmasligi, ma'lumotlar bazalarining integratsiyasi, texnologik infratuzilmaning rivojlanish darajasi va huquqiy tartibga solish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, sun’iy intellekt texnologiyalarini iqtisodiyotning ustuvor tarmoqlariga bosqichma-bosqich joriy etish mehnat unumdorligini oshirish, davlat xizmatlari sifatini yaxshilash, investitsion jozibadorlikni kuchaytirish hamda iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qilishi aniqlangan. Muallif tomonidan sun‘iy intellektni iqtisodiy rivojlanishning strategik omillaridan biri sifatida shakllantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Sun’iy intellekt, raqamli iqtisodiyot, iqtisodiy rivojlanish, innovatsiya, mehnat unumdorligi, iqtisodiy samaradorlik, raqamli transformatsiya, davlat boshqaruvi, bank-moliya tizimi, iqtisodiy o‘sish, O‘zbekiston.
SGLT2 INGIBITORLARINING SURUNKALI YURAK YETISHMOVCHILIGI VA PREDIABET BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDAGI KLINIK-FUNKSIONAL SAMARADORLIGI: PROSPEKTIV QIYOSIY TADQIQOT NATIJALARI
Surunkali yurak yetishmovchiligi (SYY) uglevod almashinuvi buzilishlari, jumladan, prediabet bilan tez-tez birga uchraydi. Prediabet insulinorezistentlik rivojlanishiga va yurak-qon tomir asoratlarining kuchayishiga olib keluvchi muhim omil hisoblanadi. SGLT2 ingibitorlari kardioprotektiv ta’sirga ega bo‘lib, ularning SYY va prediabet birga kuzatilgan bemorlardagi samaradorligini o‘rganish dolzarb masalalardan biridir. Tadqiqot maqsadi. SYY va prediabet mavjud bo‘lgan bemorlarda SGLT2 ingibitorlarining klinik-funksional, exokardiografik va metabolik ko‘rsatkichlarga ta’sirini baholash. Materiallar va usullar. Tadqiqotga NYHA bo‘yicha II–III funksional sinfdagi SYY bo‘lgan 53 nafar bemor kiritildi. Asosiy guruhni (n=28) SYY va prediabet mavjud bo‘lgan hamda standart davolashga qo‘shimcha ravishda SGLT2 ingibitori qabul qilgan bemorlar tashkil etdi. Nazorat guruhiga (n=25) uglevod almashinuvi buzilishlari bo‘lmagan SYY bemorlari kiritildi. Bemorlarning klinik holati, EKG, exokardiografiya, arterial bosim va uglevod almashinuvi ko‘rsatkichlari davolashdan oldin hamda 6 oy o‘tgach baholandi. Natijalar. SGLT2 ingibitorlarini qo‘llash natijasida nafas qisishi kamayishi, SYY funksional holatining yaxshilanishi kuzatildi. Chap qorincha chiqarish fraksiyasi 41,8±5,6% dan 47,2±6,1% gacha oshdi (p<0,001), sistolik arterial bosim 142,5±12,3 mm sim.ust. dan 128,7±10,4 mm sim.ust. gacha kamaydi (p<0,001). Shuningdek, uglevod almashinuvi ko‘rsatkichlari, jumladan HbA1c va HOMA-IR indeksida ijobiy o‘zgarishlar qayd etildi (p<0,001). Xulosa. SYY va prediabet mavjud bo‘lgan bemorlarda SGLT2 ingibitorlarini qo‘llash klinik holatni yaxshilaydi, yurak funksional ko‘rsatkichlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi hamda metabolik buzilishlarni kamaytiradi. Ushbu preparatlar mazkur bemorlar guruhida kompleks davolashning istiqbolli yo‘nalishi bo‘lishi mumkin.
surunkali yurak yetishmovchiligi, prediabet, SGLT2 ingibitorlari, exokardiografiya, miokard remodellashtirilishi, insulinorezistentlik.
YANGI AVLOD KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHISH MEXANIZMLARI: XALQARO TAJRIBA VA O‘ZBEKISTON QONUNCHILIGINI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI
Ushbu maqolada zamonaviy davlatchilik va huquqiy tizimlarning barqaror rivojlanishiga eng katta tahdidlardan biri bo‘lgan korrupsiyaga qarshi kurashishning yangi avlod huquqiy va institutsional mexanizmlari tadqiq etiladi.
korrupsiyaga qarshi kurashish, korrupsiyaviy xavf-xatarlarni baholash
G-58I CHIQINDI KATALIZATORINI KOMPLEKS QAYTA ISHLASH: PALLADIYNI AJRATISH VA Γ-AL₂O₃ TASHUVCHISINI IKKILAMCHI KATALIZATOR UCHUN REGENERATSIYA QILISH
G-58I chiqindi katalizatorini palladiy va γ-Al₂O₃ tashuvchisi bo‘yicha kompleks qayta ishlashning resurs tejamkor texnologik konsepsiyasi ishlab chiqildi. Jarayon dastlabki tayyorlash, selektiv oksidlovchi-xloridli eritish, qattiq-suyuqlik fazalarni ajratish, palladiyni dimetilglioksim bilan cho‘ktirish, alumina qoldig‘ini yuvish va termik regeneratsiya qilish bosqichlarini o‘z ichiga oladi. 96,14% palladiy ajralishi va reagent sarfining 12–14% kamayishi sharoitida tashuvchini ikkilamchi katalizator sintezi uchun qaytarish imkoniyati ko‘rsatildi. Moddiy oqimlar, sifat nazorati nuqtalari va ekologik xavfsizlik choralari taklif qilindi.
kompleks qayta ishlash, G-58I, palladiy, γ-Al₂O₃, dimetilglioksim, yopiq suv aylanishi, resurs tejamkor texnologiya.
RAQAMLASHTIRISH DAVRIDA JINOYAT-PROTSESSUAL HUQUQI HOLISLAR INSTITUTI: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Maqolada O’zbekiston Respublikasi jinoyat-protsessual qonunchiligidagi holislar institutining huquqiy tabiati, uning texnologik taraqqiyot sharoitida saqlanib qolish zarurati yoki isloh qilinishi masalasi tahlil qilinadi. Muallif holislar institutini “jonli guvoh — texnik fiksatsiya” degan ikki qutbli nazariy bahs nuqtai nazaridan ko’rib chiqib, Rossiya Federatsiyasining 2013-yildagi qisman islohotini, Germaniya, Fransiya, AQSH, Yaponiya kabi davlatlarda bu institutning umuman mavjud emasligini O’zbekiston tajribasi bilan qiyoslaydi. “Professional holis” fenomeni, video-fiksatsiyaning texnik zaifliklari va sun’iy intellekt asosidagi dalil yaxlitligini ta’minlash tizimlari tahlil qilinadi. Muallif tomonidan holislar institutini butunlay bekor qilish emas, balki uni differensiallashtirilgan, blokcheyn-asoslangan video-fiksatsiya tizimi bilan uyg’unlashtirilgan holda isloh qilish modeli taklif etiladi.
holislar instituti, jinoyat protsessi, raqamlashtirish, video-fiksatsiya, sun’iy intellekt, blokcheyn, dalillarning mақbulligi, tergov harakatlari, O’zbekiston Respublikasi.
O‘QUVCHILARDA INGLIZ TILIDAGI KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISHDA INTERAKTIV METODLARNING SAMARADORLIGI
Ushbu maqola umumta’lim maktabi o‘quvchilarida ingliz tilidagi kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishda interaktiv metodlarning o‘rni va samaradorligini nazariy hamda amaliy jihatdan tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda kommunikativ yondashuvning mohiyati, uning an’anaviy grammatik-tarjima metodidan farqi ochib berilgan hamda juftlik va guruhli ish, muammoli vaziyatlar, munozara, loyiha va rolli o‘yin kabi interaktiv metodlarning oquvchilarda og‘zaki nutq va muloqot ko‘nikmalarini shakllantirishdagi imkoniyatlari asoslab berilgan. Amaliy kuzatuvlar tahlili interaktiv metodlar o‘quvchilarning nutqiy faolligini, mustaqil fikrlashini va tilga bo‘lgan motivatsiyasini sezilarli darajada oshirishini ko‘rsatadi.
ingliz tili, kommunikativ kompetensiya, interaktiv metodlar, kommunikativ yondashuv, og‘zaki nutq, muloqot ko‘nikmasi, juftlik va guruhli ish, motivatsiya, chet til metodikasi, o‘quvchi faolligi.
ENGLISH LANGUAGE ACQUISITION THROUGH INPUT AND INTERACTION IN THE LOCAL UZBEKISTON SCHOOL
This article examines the role of classroom-based assessment in second language acquisition through the lens of major theoretical frameworks, particularly Krashen’s Input Hypothesis and Vygotsky’s Zone of Proximal Development (ZPD). Drawing on the author’s formative and summative assessment tasks, the study explores how classroom-based assessment practices support learner development, scaffolded learning, and meaningful input. The article situates classroom-based assessment within the context of English language teaching in Uzbekistan, highlighting its pedagogical value for supporting learner progress and instructional decision-making. The findings suggest that classroom-based assessment, when aligned with sociocultural and input-based theories, plays a crucial role in facilitating language development and learner autonomy.
Classroom-based assessment, second language acquisition, ZPD, i+1, scaffolding, English language teaching.
EMOTSIONAL INTELLEKT VA UNING SHAXS RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada emotsional intellekt tushunchasi, uning tarkibiy qismlari hamda shaxs rivojlanishidagi ahamiyati yoritilgan. Emotsional intellekt insonning o‘z his-tuyg‘ularini anglash, boshqarish va boshqalarning emotsiyalarini tushunish qobiliyati sifatida tavsiflanadi. Maqolada emotsional intellektning shaxsning ijtimoiy munosabatlari, kasbiy faoliyati va ruhiy salomatligiga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, emotsional intellektni rivojlantirishning samarali usullari haqida fikr yuritilgan.
emotsional intellekt, emotsiya, shaxs, hissiyot, empatiya, o‘zini boshqarish, motivatsiya, ijtimoiy ko‘nikmalar.
TALABALARDA STRESS VA UNI BOSHQARISH USULLARI
Ushbu maqolada talabalarda uchraydigan stress holatlari, uning kelib chiqish sabablari hamda stressni boshqarishning samarali usullari tahlil qilingan. Oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan talabalar faoliyati turli psixologik yuklamalar bilan bog‘liq bo‘lib, bu holat ularning ruhiy va jismoniy salomatligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada stressning nazariy asoslari, uning talaba shaxsiga ta’siri hamda stressni kamaytirish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.
stress, distress, eustress, talaba, emotsional zo‘riqish, psixologik yordam, ruhiy salomatlik, moslashuv.
QORAQALPOQ BAXSHICHILIK AN’ANALARI: OLIY TA’LIMDA ESTETIK TARBIYANING YANGI IMKONIYATI
Maqolada Qoraqalpoq baxshichilik an’analari va ularning oliy ta’limda estetik tarbiyani rivojlantirishdagi o’rni tahlil qilinadi. Baxshichilik san’atining badiiy-estetik ahamiyati doston ijrochiligi orqali talabalarda estetik did va milliy o’zlikni anglashni shakllantirish imkoniyatlari yoritiladi. Shuningdek baxshichilikni o’quv jarayoniga integratsiya qilishning zamonaviy metodlari va raqamli texnologiyalar asosidagi imkoniyatlar ko’rib chiqiladi.
Baxshichilik, estetik tarbiya, oliy ta’lim, folklor, doston, milliy meros, raqamli texnologiya.
DAVLAT BOSHQARUVIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING HUQUQIY CHEGARALARI VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya sharoitida ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatiga sun'iy intellekt tizimlarini integratsiya qilishning ma'muriy-huquqiy jihatlari tizimli tahlil qilinadi. Raqamli ma'muriy aktlarni shakllantirishda algoritmik boshqaruvning qonuniy chegaralari, diskretsion vakolatlar daxlsizligi hamda fuqarolarning subyektiv huquqlari himoyasi kafolatlari xorijiy va milliy tajriba prizmasida tadqiq etilgan.
Sun'iy intellekt, algoritmik boshqaruv, ma'muriy-huquqiy tartibga solish, diskretsion vakolat, raqamli ma'muriy akt, inson huquqlari kafolatlari, bog'langan vakolat, elektron hukumat.
СТАНДАРТЫ ДОКАЗЫВАНИЯ ПО УГОЛОВНЫМ ДЕЛАМ В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН И РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН: ВОЗМОЖНОСТЬ ИХ АДАПТАЦИИ В НАЦИОНАЛЬНОМ ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВЕ ОБОИХ ГОСУДАРСТВ
В статье исследуются международные стандарты справедливого правосудия, их исторические предпосылки, содержание и влияние на формирование национального уголовно-процессуального законодательства Республики Казахстан и Республики Узбекистан. Рассматриваются основные международно-правовые акты, закрепляющие гарантии справедливого судебного разбирательства, права человека и механизмы их защиты в уголовном процессе. Особое внимание уделено вопросам адаптации международных стандартов к национальным правовым системам, а также их реализации на досудебных стадиях уголовного судопроизводства. На основе сравнительно-правового анализа выделены ключевые принципы, определяющие процессуальный статус подозреваемого и обвиняемого, а также деятельность органов уголовного преследования. Обосновывается необходимость дальнейшего совершенствования доказательственного права и процессуальных механизмов межгосударственного сотрудничества в сфере противодействия преступности с учетом международных стандартов защиты прав и свобод человека.
международные стандарты правосудия, справедливое судебное разбирательство, уголовный процесс, права человека, презумпция невиновности, право на защиту, юридическая помощь, доказательства и доказывание, досудебное производство, состязательность сторон, уголовное преследование, международное право, Республика Казахстан, Республика Узбекистан, адаптация международных стандартов, межгосударственное сотрудничество, транснациональная преступность.
HARBIY XIZMATCHILAR MAQOMINING DAVLAT TOMONIDAN KAFOLATLANISHI
Maqolada harbiy xizmatchilar maqomining normativ-huquqiy asoslari va ularni davlat tomonidan kafolatlash mexanizmlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, harbiy xizmatchilarning maqomini takomillashtirishda qonunchilikdagi huquqiy boʻshliqlar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish yuzasidan amaliy takliflar ilgari surilgan.
Qurolli Kuchlar, harbiy xizmatchilar maqomi, ijtimoiy-huquqiy kafolatlar, harbiy qonunchilik, huquqiy boʻshliq, harbiy ombudsman, xalqaro standartlar.
QUROLLI KUCHLAR HARBIY XIZMATCHILARI MAQOMINING TARIXIY-NAZARIY TAHLILI
Ushbu maqolada Qurolli Kuchlar harbiy xizmatchilarining maqomi tarixiy-nazariy va huquqiy jihatdan tahlil qilingan. Mahalliy va xorijiy olimlarning qarashlari tahlili orqali harbiy xizmatchilar maqomining tuzilishi, mazmuni va huquqiy tabiati ochib berilgan.
mudofaa va xavfsizlik, harbiy xizmat, harbiy xizmatchi, harbiy xizmatchilar maqomi, maxsus maqom, huquqlar, majburiyatlar, cheklovlar, javobgarlik, ijtimoiy kafolatlar.
AYLANMA IQTISODIYOT TAMOYILLARI ASOSIDA KLASTERLARNING SUV RESURSLARI BARQARORLIGINI TA’MINLASH MEXANIZMLARI
Mazkur maqolada aylanma iqtisodiyot (Circular Economy) va Lean Production (tejamkor ishlab chiqarish) tamoyillari integratsiyasi asosida klaster tizimlarida suv resurslari barqarorligini ta’minlash masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda suv iste’moli jarayonlarida yuzaga keladigan isrofgarchiliklar, ya’ni Muda omillarini aniqlash hamda Kaizen (doimiy takomillashtirish) falsafasi asosida resurslardan samarali foydalanish mexanizmlari o‘rganilgan. Shuningdek, maishiy oqova suvlar va yomg‘ir suvlaridan muqobil manba sifatida foydalanish, ularni qayta ishlash va filtrlash texnologiyalarining klaster faoliyatidagi o‘rni tahlil qilingan. Fransiya tajribasi asosida klaster tizimlarida yopiq siklli (Closed-Loop) boshqaruv modellari, suv resurslarini qayta aylanish tizimlari va innovatsion texnologiyalarni joriy etish amaliyoti tadqiq etilgan. Tadqiqot natijalari asosida klasterlarda suv resurslaridan samarali foydalanish va ularning barqarorligini ta’minlashga qaratilgan amaliy taklif hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan.
aylanma iqtisodiyot, Lean Production, Kaizen, Muda, suv resurslari, klaster, Closed-Loop tizimi, suvni qayta ishlash, Fransiya tajribasi, barqaror rivojlanish.
O‘ZINI ANGLASH VA SHAXSIY O‘SISH: PSIXOLOGIK TRANSFORMATSIYA JARAYONI
Ushbu maqolada o‘zini anglash va shaxsiy o‘sishning psixologik transformatsiya jarayoni ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan chuqur tahlil qilinadi. Ichki o‘zini anglash, ongni o‘zgartirish, cheklovchi e’tiqodlarni bartaraf etish va ichki kuchni uyg‘otish mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Muallifning ko‘p yillik ko‘uchlik tajribasi asosida haqiqiy o‘zgarishlarga erishish yo‘llari va amaliy usullar berilgan.
o‘zini anglash, shaxsiy o‘sish, psixologik transformatsiya, ichki kuch, ongni o‘zgartirish, ko‘uchlik, ichki rivojlanish.
ICHKI O‘ZGARISH — TASHQI MUVAFFAQIYAT: ONGNI RIVOJLANTIRISH VA RUHIY SALOMATLIKNING ZAMONAVIY USULLARI
Ushbu maqolada ichki o‘zgarishlar orqali tashqi muvaffaqiyatga erishish, ongni rivojlantirish va ruhiy salomatlikni mustahkamlashning zamonaviy usullari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan chuqur tahlil qilinadi. Meditatsiya, mantralar, ichki kuchga ishonish va ruhiy shifo amaliyotlari yordamida inson ruhi va tanasini tiklash mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Gavhar Azimovaning asarlari tahlili asosida bilimlar bir-biri bilan bog‘langan holda oilaviy mustahkamlik va jamiyat rivojiga qo‘shayotgan hissasi yoritilgan.
ichki o‘zgarish, ruhiy salomatlik, ong transformatsiyasi, meditatsiya, mantralar, shaxsiy rivojlanish, ruhiy shifo.
ЭКОНОМИЧЕСКАЯ РОЛЬ ГОРОДСКИХ РЫНКОВ В СИСТЕМЕ ГОРОДСКОЙ ИНФРАСТРУКТУРЫ
Ushbu maqolada Toshkent shahridagi Yunusobod dehqon bozori misolida shahar iqtisodiy infratuzilmasi tizimida shahar bozorlarining iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot bozor hududida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlar va sotuvchilar o‘rtasida o‘tkazilgan sotsiologik so‘rov natijalariga asoslanadi. Ishda savdo faoliyatining xususiyatlari, asosiy tovar guruhlari bo‘yicha mavsumiy talab o‘zgarishlari, tadbirkorlarning xarajat tuzilmasi, ijara siyosati, elektr energiyasi iste’moli hamda savdo jarayonidagi hisob-kitob shakllari o‘rganiladi. Shuningdek, bozorda amalga oshirilgan rekonstruksiya jarayonining savdo faoliyatiga ta’siri ham baholanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, an’anaviy shahar bozorlari kichik biznes rivojlanishi, aholi bandligini ta’minlash va shahar oziq-ovqat ta’minoti tizimida muhim o‘rin egallaydi.
shahar iqtisodiyoti, iqtisodiy infratuzilma, shahar bozori, savdo infratuzilmasi, tadbirkorlik, bozor rekonstruksiyasi, Yunusobod bozori.
PEDAGOGICAL FACTORS OF FORMING NATIONAL PRIDE IN THE CONSCIOUSNESS OF YOUTH
This article analyzes the pedagogical factors of forming national pride in the minds of young people from a scientific and theoretical perspective. In a modern society where globalization and informatization processes are intensifying, the awareness of the younger generation's national identity, strengthening their commitment to historical memory and spiritual values ​​is one of the urgent issues. The study highlights the pedagogical essence of the concept of national pride, its role in personal development, and the mechanisms of its formation in the educational process. The importance of the family environment, education system, national values, historical heritage, and interactive pedagogical methods in developing a sense of national pride in the minds of young people is also analyzed.
national pride, youth education, pedagogical factors, spirituality, national value, education, patriotism, historical memory, pedagogical technologies.
FOSFORLI O‘G‘IT ME’YORLARINING STEVIYA O‘SIMLIGI BARGI KIMYOVIY TARKIBI VA STEVIOZID SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRI
Tezisda Namangan viloyatining sug‘oriladigan och tusli bo‘z tuproqlari sharoitida steviya o‘simligiga berilgan fosforli o‘g‘it me’yorlarining barg kimyoviy tarkibi hamda steviozid sifat ko‘rsatkichlariga ta’siri tahlil qilindi. Tadqiqotning ilmiy ahamiyati steviya bargi tarkibidagi oqsil, yog‘, glikozidlar, to‘qima moddalari, mineral elementlar, vitaminlar va steviozid sifati kabi ko‘rsatkichlarning mineral oziqlanish bilan uzviy bog‘liqligini tajriba ma’lumotlari asosida yoritishdan iborat. Dala va laboratoriya kuzatuvlari fosforli oziqlantirish azot va kaliy fonida qo‘llanganda barg sifati sezilarli ravishda yaxshilanishini ko‘rsatdi.
steviya, fosforli o‘g‘it, barg kimyoviy tarkibi, steviozid, glikozid, oqsil, vitamin, mineral modda, shirinlik darajasi.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MANTIQIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHDA INTERFAOL METODLARNING O‘RNI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida mantiqiy fikrlashni rivojlantirishda interfaol metodlarning pedagogik ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy ta’lim jarayonida interfaol metodlardan foydalanish orqali o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish qobiliyati hamda ijodiy tafakkurini shakllantirish masalalari tahlil qilingan. Maqolada boshlang‘ich ta’limda qo‘llaniladigan ayrim interfaol metodlarning samaradorligi va ularning amaliy ahamiyati haqida fikr yuritilgan.
Boshlang‘ich ta’lim, mantiqiy fikrlash, interfaol metodlar, pedagogik texnologiyalar, mustaqil ta’lim, ijodiy tafakkur, ta’lim samaradorligi, innovatsion yondashuv, o‘quv faoliyati, muammoli ta’lim.
SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA RUS TILI DARSLARIDA KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH
Mazkur maqolada rus tili darslarida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik ahamiyati, kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishdagi o‘rni hamda zamonaviy ta’lim jarayonidagi samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, sun’iy intellekt asosidagi platformalar yordamida o‘quvchilarning nutqiy faoliyatini rivojlantirish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish va til o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish masalalari tahlil qilingan. Maqolada rus tili darslarida innovatsion texnologiyalarni qo‘llashning amaliy jihatlari ham ko‘rib chiqilgan.
Sun’iy intellekt, rus tili, kommunikativ kompetensiya, innovatsion texnologiyalar, ta’lim jarayoni, interaktiv metodlar, nutqiy faoliyat, raqamli pedagogika, til o‘qitish metodikasi, zamonaviy ta’lim.
AYOLLAR FAOLLIGI VA JAMIYAT TARAQQIYOTI: “GREEN LIFE” MISOLIDA TAHLIL
Ushbu maqolada ayollarning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni hamda “Green Life” faoliyati misolida xotin-qizlarning iqtisodiy va ijtimoiy faolligi tahlil qilinadi. Bugungi kunda ayollarni qo‘llab-quvvatlash, ularning bilim va salohiyatini rivojlantirish davlat siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ayniqsa, qishloq hududlaridagi ayollarning zamonaviy kasblarni egallashi, tadbirkorlik va marketing sohalarida faol bo‘lishi jamiyat rivojiga xizmat qilmoqda. “Green Life” loyihasi orqali ko‘plab ayollarning o‘z ustida ishlashi, yangi imkoniyatlarga ega bo‘lishi va yoshlarni bilimga yo‘naltirishi yoritilgan.
ayollar faolligi, jamiyat taraqqiyoti, Green Life, marketing, tadbirkorlik, qishloq ayollari, ta’lim, motivatsiya, liderlik.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA JARAYONINING TA’LIM TIZIMIGA TA’SIRI VA TAHLILI
Ushbu maqolada raqamli transformatsiyalash jarayonining ta’lim tizimiga ta’siri tadqiq etilgan. Raqamli texnologiyalarni ta’lim sohasiga joriy etish natijasida an’anaviy o‘qitish usullarining takomillashuvi, masofaviy ta’lim, elektron platformalar va sun’iy intellekt asosidagi ta’lim vositalarining ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy ta’lim tizimida pedagog va talabalarga qo‘yilayotgan yangi talablar tahlil qilingan.
raqamli transformatsiya, ta’lim tizimi, masofaviy ta’lim, elektron platforma, sun’iy intellekt, innovatsiya, raqamli ko‘nikma, pedagog, LMS, KPI.
MADANIY BIRLIKLARNING INGLIZ TILIDAN O‘ZBEK TILIGA TARJIMASI: LINGVOSEMANTIK VA PRAGMATIK YONDASHUV
Mazkur maqolada ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima jarayonida uchraydigan madaniy birliklarning lingvosemantik va pragmatik xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida milliy-madaniy koloritga ega bo‘lgan so‘z va iboralar, realiyalar, frazeologik birliklar hamda madaniy konseptlarning tarjimada qayta ifodalanish usullari o‘rganiladi. Shuningdek, madaniyatga xos birliklarni tarjima qilishda ekvivalentlik, adekvatlik va pragmatik moslashtirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqolada tarjimonning lingvistik kompetensiyasi bilan bir qatorda, uning madaniyatlararo kommunikativ yondashuvi ham muhim omil sifatida baholanadi. Tadqiqot natijalari ingliz va o‘zbek tillari o‘rtasidagi madaniy tafovutlarning tarjima jarayoniga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini hamda pragmatik omillar tarjima sifatini belgilovchi asosiy vositalardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Mazkur tadqiqot tarjimashunoslik, lingvokulturologiya va pragmalingvistika sohalaridagi ilmiy izlanishlarni boyitishga xizmat qiladi.
madaniy birlik, lingvosemantika, pragmatika, tarjima adekvatligi, pragmatik moslashtirish, lingvokulturologiya, realiya, madaniy konsept, ekvivalentlik.
SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI TA'LIM TIZIMIGA INTEGRATSIYA QILISH: IMKONIYATLAR VA MUAMMOLAR
Ushbu maqolada sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarini ta'lim tizimiga integratsiya qilishning zamonaviy holati, imkoniyatlari va duch kelinadigan muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotda mashinali o'rganish, tabiiy tilni qayta ishlash va adaptiv ta'lim tizimlari kabi SI asosidagi yondashuvlarning ta'lim samaradorligiga ta'siri ko'rib chiqiladi. Maqolada Uzbekiston ta'lim tizimida SI texnologiyalarini joriy etishga oid amaliy tavsiyalar ham keltirilgan.
sun'iy intellekt, ta'lim texnologiyalari, adaptiv ta'lim, mashinali o'rganish, raqamli ta'lim, innovatsion yondashuvlar.